Freelancer: Czy Praca Wolnego Strzelca Jest Dla Ciebie?

Budzik budzi nas o 5:30. Marzymy o dalszym śnie, ale wiemy, że to ostatni moment i musimy wstać z łóżka. Niczym zombie snujemy się po kuchni, by dostarczyć sobie odpowiedniej dawki kofeiny. Któż z nas nie pomyślał w tym momencie ani razu, jak cudownie byłoby pracować w domu, na własny rachunek, o tej porze, o której mamy ochotę? Kto nie pomyślał, jakie szczęście ma teraz freelancer, który robi, co chce? Być własnym szefem, przyjmować tylko te zlecenia, na które mamy ochotę… Wydaje się to spełnieniem marzeń. Czy jednak freelance jest naprawdę dla nas? Czy na pewno byśmy sobie poradzili? Przeczytaj niniejszy artykuł, gdzie postaramy się odpowiedzieć na to pytanie!

Chcesz zostać freelancerem? Pamiętaj o dwóch kluczowych kwestiach: profesjonalnym podejściu i przygotowaniu na upadki i wzloty. Przynajmniej na początku, kiedy zawodowa wolność raz będzie dodawała Ci skrzydeł, a raz nakładała na ręce kajdanki. Warto poznać kulisy pracy wolnego strzelca i sprawdzić, jakie warunki dyktuje polskim freelancerom rynek zleceń.

Kim jest freelancer?

Freelance staje się coraz popularniejszy, choć nie wszyscy mogą i chcą sobie na niego pozwolić. Kim jest freelancer? To osoba określana mianem wolny strzelec, niepracująca na etacie, często specjalista w danej dziedzinie, który wykonuje zadania z dowolnego miejsca, nie ma szefa, pracuje według własnych upodobań. Żeby dopełnić definicję — pojęcie freelancer pochodzi od słów free i lancer, i pojawiło się po raz pierwszy u Waltera Scotta w XIX w. Oznaczało wędrownego rycerza z lancą, który łapał się pracy dorywczej, zamiast służyć na stałe pod jednym sztandarem.

Dzisiaj freelancing to trend związany z rozwojem Internetu i nowych profesji, który staje się coraz popularniejszy. Zleceń przybywa, a pracodawcy coraz chętniej współpracują z wolnymi strzelcami na zasadach outsourcingu.

Bądźmy szczerzy — freelancer to nie tylko ktoś, kto siedzi w domu i bez nadzoru szefa pracuje, jak mu się podoba. Freelancer to nie luzak, który zaczyna pracę wtedy, gdy porządnie się wyśpi. Freelancer to w końcu nie modny światowiec, skrywający się za białym laptopem z logo jabłuszka.

Ale uważaj, żeby nie pomylić freelancingu z dwoma na oko podobnymi pojęciami:

• Home business (na zasadzie samozatrudnienia): prowadzenie własnej działalności gospodarczej w domu. Przykładem mogą być wszelkie garażowe startupy, ale także np. warsztat samochodowy tuż pod własnymi oknami. To również każda aktywność zawodowa, która zmienia hobby w pracę, typu: pieczenie ciast na zamówienie, poprawki krawieckie, studio fotograficzne we własnym domu. To domowy biznes, nie freelancing.
• Praca zdalna (inaczej telepraca): praca wykonywana poza siedzibą firmy. Od freelancingu różni się tym, że realizujesz zadania dla jednego pracodawcy, a Twoja sytuacja z pozyskiwaniem zleceń jest stabilna, bo wszystkie pochodzą z jednego, stałego źródła.

Jak podaje raport Freelancehunt z 2024 roku, zarobki freelancerów zależą od ich specjalizacji oraz poziomu zaawansowania. Jeszcze ciekawiej wypadają dane na temat czasu pracy freelancerów. Raport Freelancerzy w Polsce 2018 wskazuje, że większość z nich jest bardzo mobilna, pozwala sobie na dwutygodniowe urlopy i nigdy nie pracuje w stałych godzinach. W dodatku 40% freelancerów poświęca na pracę mniej niż 4 godziny dziennie, 25% od 4 do 6 godzin, a 15% realizuje ośmiogodzinny dzień pracy. Wygląda na to, że dobrze zarządzają własnym czasem.

Wady i zalety pracy freelancera

Wydawać by się mogło, że taki rodzaj pracy jest wręcz idealny. Nic nas nie ogranicza, możemy robić to co chcemy, rozwijać się w tym, co sprawia nam przyjemność. Jednak freelancerem nie może być każdy. Aby nim zostać, konieczne są pewne predyspozycje, bez których może czekać nas porażka. Jak w każdym przypadku, także freelancer nie jest jednoznaczny. Jakie są wady i zalety takiego systemu pracy?

Te plusy muszą być bardzo na plus, bo wolnych strzelców przybywa z roku na rok. Już w 2018 było ich w Polsce około 120 tysięcy, a do 2021 r. ich liczba wzrosła do 200 tys. W Europie taki sposób pracy wybiera aż 15% zatrudnionych, w USA 22% i przewiduje się, że za niecałe 10 lat ponad połowa Amerykanów przestawi się na freelancing.

Freelancer to ktoś, kto walczy z czasem i każdego dnia zastanawia się, co będzie robił, jak skończy obecne zlecenie. W dodatku nie ma umowy o pracę, a o swoje ubezpieczenie i emeryturę musi zadbać sam. Poza tym musi być przygotowany na okresy posuchy, kiedy zleceń jest mniej. Jeśli nie ma się odpowiednich oszczędności, może być naprawdę kiepsko. Freelancer musi doskonale zarządzać finansami i być przygotowanym na nieprzewidziane wydatki.

Freelancerom często brakuje również innych ludzi, z którymi mogliby się skonsultować w czasie pracy, zrobić burzę mózgów. Oczywiście mogą wynajmować biuro w miejscu coworkingu, ale nie jest to najpopularniejsza forma pracy.

Jak widać, życie freelancera nie zawsze jest kolorowe, jednak jeżeli ktoś jest przedsiębiorczy i zorganizowany, z pewnością da sobie radę z nowym wyzwaniem! Bogumiła Piotrowska, graficzka, która pracowała już zarówno na etacie, jak i na freelansie, postrzega pracę freelancera, jako pewien etap na drodze do usamodzielnienia się na rynku pracy, wykształcenie własnego języka. Bycie freelancerem nie determinuje całej Twojej kariery. Może pomóc Ci nabrać pewności siebie i ukształtować Cię zawodowo w takim kierunku, jaki sobie sam obierzesz.

Jaka praca dla freelancera?

Freelancer to nie zawód, tylko technika pracy. Kto ją wybiera? Przede wszystkim przedstawiciele wielu branż, często związanych z pracą kreatywną lub opartą na konkretnych, specjalistycznych umiejętnościach.

Najczęściej spotykani freelancerzy działają w obszarach takich jak:

• copywriting i social media — 24%
• grafika i projektowanie 3D — 22,7%
• projektowanie i IT — 20,8%
• tłumaczenia — 8,6%
• SEO i SEM — 3,5 %

Pozostałe 20,4% stanowią dziennikarze, fotografowie, trenerzy personalni, pisarze i inni (co ciekawe, Hunter S. Thompson i Pharell Williams zaczynali swoje kariery jako freelancerzy). Tak naprawdę freelancerem może być nawet fryzjer (albo psi fryzjer), który łapie zlecenia przez Internet, a swoim klientom świadczy usługi w ich domach. Specjaliści z branży budowlanej mogą podobnie zarabiać na realizowaniu zleceń remontowych.

Jak zacząć pracować jako wolny strzelec?

Jak zacząć, jeśli nie masz doświadczenia i portfolio? Wielu freelancerów przyznaje, że za ich sukcesem stoją branżowe znajomości, których wykorzystywanie nazywane jest networkingiem. A teraz przygotuj się na szybki kurs pt. Jak zostać freelancerem?

1. Zastanów się, czy taka praca jest na pewno dla Ciebie. Perspektywa pracy z domu wydaje się wspaniała, ale zanim zachłyśniesz się tym pomysłem, dowiedz się trochę o pracy freelancera. Wymaga ona przede wszystkim przedsiębiorczości i dobrej organizacji pracy, a także gotowości do wyrzeczeń. Zwłaszcza na początku, gdy jeszcze nie możesz liczyć na lojalność stałych klientów czy dobrą markę na rynku. Od teraz będziesz dla siebie sterem i okrętem. Tylko, że na lądzie, a dokładniej — w domu. Dom może być wszędzie!

2. Stwórz portfolio i efektowne CV. Uwaga: informacje poniżej są ważne zarówno dla tych, którzy dopiero zaczynają, jak i dla osób z doświadczeniem w wykonywaniu zleceń. Portfolio przyda się grafikom i projektantom stron. Podobnie własna strona, którą można założyć na specjalistycznych platformach. Ale też w kreatorze CV online, który w bardzo prosty sposób umożliwia Ci wygenerowanie spersonalizowanego linku do strony z Twoim CV. W przypadku każdego zawodu, również freelancerskiego, ważne jest, żeby zaprezentować potencjalnemu zleceniodawcy CV. Dlaczego? To proste: musisz pokazać na czym się znasz, jakie masz umiejętności i — przede wszystkim — jakie zadania wykonywałeś. Głównym wyzwaniem będzie dla Ciebie wybór zleceń, które najlepiej zaprezentują, co umiesz. Jak się do tego zabrać? Najpierw wybierz odpowiedni szablon CV — potrzebujesz tak zaprojektowanego dokumentu, który w jasny i przejrzysty sposób wyliczy Twoje doświadczenie zawodowe. Prawda jest taka, że w przypadku freelancerów mniej liczy się wykształcenie, a bardziej umiejętności i doświadczenie. Dlatego przeczytaj, jak opisać w CV swoje umiejętności oraz doświadczenie zawodowe, żeby przekonać do siebie potencjalnego zleceniodawcę. Tutaj ważna rzecz: wymień umiejętności twarde, jak i miękkie. Potencjalny zleceniodawca chce wiedzieć zarówno, czy dobrze znasz Photoshopa (twarde) i czy potrafisz pracować według ścisłych wytycznych (miękkie). Nie masz doświadczenia? Skup się na opisie umiejętności! Koniecznie umieść na górze CV podsumowanie zawodowe, w którym napiszesz kim jesteś, jak pracujesz i jakie są Twoje ambicje zawodowe. To działa na każdego, kto przegląda aplikacje [plus prawie nikt w Polsce nie umieszcza tego fragmentu w CV, więc na starcie masz przewagę].

3. Informuj znajomych na Facebooku. Wrzuć na FB post o tym, czym się teraz zajmujesz. Proś o udostępnienia i lajki. Jest duża szansa na to, że ktoś wśród Twoich znajomych albo „znajomych znajomych” akurat poszukuje osoby z Twoim doświadczeniem. Zasady korzystania z tego typu grup są proste: zleceniodawca zamieszcza ogłoszenie (często podaje od razu budżet,) a wykonawcy, którzy są zainteresowani wykonaniem zlecenia, odpowiadają w komentarzach lub w wiadomości prywatnej. Pamiętaj, jeśli korzystasz z FB do szukania zleceń, Twój profil facebookowy jest Twoją wizytówką.

4. Sprawdź portale dla freelancerów. Prawie 50% freelancerów zdobywa swoje zlecenia na polskich portalach z ogłoszeniami (na zagranicznych stronach z ofertami polega 10,8%). Zacznij od przeglądania ofert i zamieszczenia swojego anonsu. Oto serwisy, w których możesz znaleźć zlecenia dla freelancerów:

• Useme: Portal założony w 2013 roku. Jako jedyny w Europie zapewnia pełne rozliczenie podatkowe podwykonawców, legalizację zatrudnienia oraz każdorazowo faktury dla zleceniodawców i prawo do reklamacji. Angażuje już prawie 10 tysięcy aktywnych użytkowników z Polski, a w planach ma również dołączenie do tego grona zagranicznych freelancerów i zleceniodawców.
• Freelancer.pl: Portal z ogłoszeniami dla freelancerów i zleceniodawców, część międzynarodowego serwisu freelancer.com. Możesz tu korzystać z konta bezpłatnego lub wykupić rozszerzoną opcję. Dużym plusem strony jest widoczność budżetu planowanego na realizację konkretnego projektu.
• Oferia: Portal założony by łączyć tych, którzy oferują usługi, z tymi, którzy chcą z nich korzystać.
• Freelanceria: Strona do lansowania samego siebie tuż przed oczami zleceniodawców. Zawiera zlecenia programistyczne i inne związane z komputerami. Wystawianie ogłoszeń nic nie kosztuje, ale konto freelancera już tak, jeśli chcesz wystawiać więcej niż 2 ogłoszenia miesięcznie.
• Proz.com: Portal, który pomaga znaleźć zlecenia freelancerom z branży językowej, w tym przede wszystkim tłumaczom oraz redaktorom pracującym zdalnie. Tworzysz tu własne konto, które zbiera referencje i oceny.
• Textbookers: Zlecenia dla copywriterów dotyczące pisania tekstów SEO. Portal ma dobre opinie zarówno wśród zamawiających, jak i wykonawców.

Wskazówka: jeśli do wyszukiwania zleceń wykorzystujesz portale specjalizujące się ogólnie w ogłoszeniach o pracę (np. Gumtree), oferty dla siebie znajdziesz najczęściej w zakładce praca mobilna.

5. Stwórz profil na LinkedIn. Właściwie może od tego powinieneś zacząć. Spodziewam się, że posiadasz konto na LinkedIn, a teraz musisz je tylko odpowiednio podrasować. Liczy się wszystko — od atrakcyjnego opisu, przez wyróżnienie ważnych zleceń i klientów, po próbki Twojej pracy. Musisz sam dać się złapać dobremu klientowi.

6. Mądrze dobieraj sobie pierwszych klientów. Kiedy zaczynasz, liczą się zarówno pieniądze, jak i dobre portfolio zbudowane szybko. Staraj się przede wszystkim o te zlecenia, które warto wpisać do CV i które odpowiadają Twojej specjalizacji. Są klienci, których należy wystrzegać się zawsze, nie tylko na początku. Unikaj przede wszystkim: zleceń, w których nie do końca wiadomo, o co chodzi; ofert, które zamiast kwoty podają enigmatyczną rozsądną stawkę; zleceń na już, na teraz, najlepiej do wykonania przez studenta; ofert niekonkretnych, np. z obietnicami możliwej stałej współpracy; zleceń, które wyglądają jak zapytania ofertowe (np. ktoś zamawia sobie bezpłatną próbkę tekstu, żeby sprawdzić Twoje umiejętności). Jeśli jesteś freelancerem, Twój czas to (zaraz po umiejętnościach) najważniejsze, co masz. Nie warto marnować go na coś niepewnego.

Jak rozlicza się freelancer?

Sposobów na rozliczenie pracy freelancera jest kilka, a wybór zależy często od specyfiki zlecenia oraz preferencji obu stron. Najpopularniejsze formy to:

• Umowa o dzieło: Tak rozlicza się ponad 50% freelancerów w Polsce. Jest to umowa cywilnoprawna, która dotyczy wykonania konkretnego, namacalnego rezultatu (dzieła). Zazwyczaj jest korzystna podatkowo, ale nie zapewnia ubezpieczenia społecznego czy zdrowotnego (chyba że jest zawierana z własną firmą).
• Umowa zlecenie: Stosowana przez około 20% wolnych strzelców. Jest to umowa starannego działania, a nie rezultatu. Zapewnia pewne składki ZUS, ale może być mniej korzystna podatkowo niż umowa o dzieło dla wyższych kwot.
• Faktura VAT: Wykorzystywana przez około 25% freelancerów, najczęściej tych prowadzących własną działalność gospodarczą. Pozwala na wystawianie faktur, co jest standardem w relacjach B2B (Business to Business). Wymaga jednak rejestracji firmy i prowadzenia księgowości.

Jak ujawnia raport Useme.pl, dobra wiadomość jest taka, że większość freelancerów nie ma problemów z uzyskaniem płatności przez klientów. Tylko 5,3% z nich przyznaje, że zdarza się to się często, a 0,8%, że zawsze. Oznacza to, że choć ryzyko istnieje, w większości przypadków zlecenia są terminowo opłacane.

Podsumowanie i pierwsze kroki

Wiesz już jak zacząć przygodę z freelancingiem? Droga wolnego strzelca wymaga determinacji i proaktywnego podejścia, ale może przynieść wiele satysfakcji i swobody. Sprawdź, czy możesz odhaczyć wszystkie punkty, rozpoczynając swoją przygodę:

• Napisz dobre CV, podkreślając swoje umiejętności i doświadczenie.
• Stwórz portfolio, prezentujące Twoje najlepsze prace.
• Informuj znajomych w social mediach o swojej działalności.
• Szukaj zleceń online — na Facebooku lub portalach z ogłoszeniami dedykowanych freelancerom.
• Zamieść swoją ofertę na którymś z portali dla wolnych strzelców.
• Stwórz i zoptymalizuj swój profil na LinkedIn.
• Mądrze dobieraj pierwsze zlecenia, budując portfolio i unikając ryzykownych klientów.
• Zachęć swoich zleceniodawców, by polecali Cię dalej — poczta pantoflowa to potężne narzędzie w pracy freelancera.

Nieważne, czy interesują Cię zlecenia graficzne, zlecenia dla programistów czy organizowanie warsztatów dla dzieci. Każdy freelancer musi sam szukać klientów i budować swoją markę. To ciągły proces, ale dla wielu wart podjęcia wysiłku ze względu na swobodę i możliwość pracy na własnych zasadach.

Najczęściej zadawane pytane (FAQ)

Kto to jest freelancer i jak nim zostać?

Freelancer, czyli wolny strzelec, to osoba pracująca na własny rachunek, wykonująca zlecenia dla różnych klientów, najczęściej bez stałego etatu. Aby nim zostać, potrzebujesz przede wszystkim konkretnych umiejętności lub specjalizacji, przedsiębiorczości, dobrej organizacji pracy oraz proaktywności w szukaniu zleceń i budowaniu portfolio.

Czy warto postawić na freelancing?

Warto, jeśli cenisz sobie niezależność, elastyczny czas pracy, możliwość wyboru projektów i pracy z dowolnego miejsca. Trzeba jednak być gotowym na brak stabilizacji etatowej, samodzielne dbanie o formalności (jak księgowość czy ubezpieczenia) i konieczność ciągłego szukania nowych zleceń. Decyzja zależy od Twoich predyspozycji i priorytetów życiowych/zawodowych.

Jakie zawody wykonują freelancerzy?

Freelancerzy to najczęściej specjaliści z branż kreatywnych i technologicznych, takich jak copywriting, social media, grafika, projektowanie stron i IT, tłumaczenia, SEO/SEM. Ale wolnymi strzelcami mogą być także dziennikarze, fotografowie, trenerzy personalni, a nawet fryzjerzy czy specjaliści budowlani łapiący zlecenia przez internet.

Gdzie znaleźć oferty pracy zdalnej przez Internet?

Zlecenia dla freelancerów można znaleźć na dedykowanych portalach (Useme, Freelancer.pl, Oferia, Freelanceria, Proz.com, Textbookers), w grupach na Facebooku, na profilach na LinkedIn, a także w zakładkach "praca mobilna" na ogólnych portalach z ogłoszeniami o pracę.

Jak szukać zleceń dla freelancerów?

Szukanie zleceń wymaga aktywności. Warto zacząć od poinformowania znajomych i sieci kontaktów (networking), stworzenia profesjonalnego CV i portfolio, założenia profili na portalach dla freelancerów i aktywności w branżowych grupach w social mediach. Kluczowe jest też mądre dobieranie klientów, zwłaszcza na początku, aby budować dobre portfolio i unikać problemów z płatnościami czy niejasnymi warunkami współpracy.

Jeśli chcesz przeczytać więcej interesujących artykułów jak 'Freelancer: Czy Praca Wolnego Strzelca Jest Dla Ciebie?', odwiedź kategorię Uroda.