8 lat ago
Patrząc na archiwalne zdjęcia kobiet z czasów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, łatwo dostrzec, jak ważną rolę w ich codziennych i wieczorowych stylizacjach odgrywał makijaż. Choć trendy tamtych lat znacznie różniły się od współczesnego minimalizmu czy skupienia na konturowaniu, widać wyraźny, ponadczasowy motyw – chęć dbania o siebie i wyrażania własnej osobowości. Makijaż w PRL, szczególnie od lat 60. i 70., był dla wielu kobiet sposobem na podkreślenie swojej kobiecości, indywidualności i podążanie za ideałami piękna, często inspirowanymi modą z Zachodu, mimo licznych ograniczeń.

Czasy PRL stawiały przed kobietami wyzwania związane z dostępnością kosmetyków. Podstawowe produkty, takie jak te popularnej polskiej marki Celia, można było kupić w zwykłych sklepach czy kioskach. Luksusowe, zachodnie kosmetyki były jednak trudno dostępne i pojawiały się głównie w sklepach dewizowych, takich jak Pewex czy Baltona, co czyniło je obiektem pożądania i symbolem prestiżu. Mimo tych trudności, kobiety wykazywały się niezwykłą kreatywnością i pomysłowością, potrafiąc wyczarować efektowny makijaż, korzystając z tego, co miały pod ręką, a nawet eksperymentując z niekonwencjonalnymi metodami.
Cera w stylu PRL: Matowe wykończenie
W makijażu twarzy w PRL dominował trend matowej, aksamitnej skóry. Daleko było do dzisiejszego rozświetlenia i efektu glow. Kobiety dążyły do uzyskania cery bez nadmiernego błysku, co osiągały za pomocą pudrów. Dostępne były głównie pudry prasowane lub sypkie w neutralnych, cielistych odcieniach. Ich jakość bywała różna, a gama kolorystyczna bardzo ograniczona, co często utrudniało idealne dopasowanie do karnacji. Mimo to, matowe wykończenie było kluczowe dla uzyskania pożądanego efektu gładkiej, "porcelanowej" cery.
Róż na policzkach był stosowany z umiarem, stanowiąc delikatny akcent, a nie główny element modelujący twarz, jak to często bywa współcześnie. Jego zadaniem było przede wszystkim dodanie subtelnego blasku i zdrowego kolorytu. Najczęściej wybierano odcienie różu, brzoskwiniowe lub lekkie brązy. W czasach, gdy profesjonalne róże nie zawsze były dostępne, kobiety potrafiły improwizować, używając w tym celu... szminki. Delikatnie wklepana w policzki pomadka mogła nadać twarzy nieco życia i wyrazistości, choć wymagało to wprawy, by uniknąć plam.
Oczy: Punkt centralny makijażu PRL
Makijaż oczu był bezsprzecznie najważniejszym elementem w stylizacjach z czasów PRL. Oczy były mocno podkreślone, a techniki ich malowania ewoluowały przez dekady, czerpiąc inspiracje ze światowych ikon kina i mody. Podstawą makijażu oka była kreska na górnej powiece.
Kreska na powiece: Kot i lata 60.
Charakterystyczna, często gruba i wyciągnięta w zewnętrznym kąciku oka kreska, była znakiem rozpoznawczym makijażu lat 60. i 70. w PRL. Rysowano ją zazwyczaj czarną kredką do oczu, która była łatwiej dostępna niż eyeliner. Kreska ta optycznie powiększała oko, nadając mu zalotny, "koci" kształt. Inspiracją były często gwiazdy takie jak Sophia Loren czy Brigitte Bardot, których wizerunki, choć z opóźnieniem, docierały do Polski. Kreska była nie tylko elementem dekoracyjnym, ale też sposobem na nadanie spojrzeniu głębi i wyrazistości.
Cienie do powiek: Kolory PRL
Cienie do powiek odgrywały równie istotną rolę, co kreska. W PRL na powiekach królowały przede wszystkim kolory – błękity, zielenie, fiolety i szarości. Niebieskie cienie stały się wręcz symbolem tamtych czasów. Często nakładano je na całą ruchomą powiekę, a nawet wyżej, sięgając pod łuk brwiowy, co nadawało makijażowi charakteru retro. Pigmentacja tych cieni nie była zazwyczaj tak intensywna jak współczesnych produktów, co dawało efekt bardziej delikatny, czasem nieco rozmyty. Mimo to, kobiety chętnie eksperymentowały, łącząc różne kolory, aby stworzyć wyrazisty makijaż oka, który był dobrze widoczny i stanowił główny akcent całej stylizacji.
Tusz do rzęs: Magia kostki
Wykończeniem, a zarazem podstawą makijażu oka, był tusz do rzęs. Najczęściej używano tuszu w kolorze czarnym, choć zdarzały się również brązowe. Charakterystycznym produktem tamtych lat był tusz w kostce. Aby go użyć, należało go zwilżyć wodą lub śliną, a następnie nałożyć na rzęsy za pomocą specjalnej szczoteczki. Choć efekt był zazwyczaj bardziej naturalny niż przy użyciu współczesnych maskar, kobiety starały się maksymalnie wydłużyć i zagęścić rzęsy, aby podkreślić spojrzenie i nadać mu głębię. Był to produkt, który wymagał cierpliwości i precyzji, ale pozwalał uzyskać pożądany efekt.
Brwi: Naturalność ponad wszystko
W przeciwieństwie do dzisiejszych trendów, gdzie brwi są często mocno stylizowane, makijaż brwi w PRL był znacznie bardziej subtelny. Kobiety zachowywały ich naturalny kształt, a jedynie delikatnie podkreślały kolor za pomocą kredki. Daleko było do pudrowych brwi czy mocnego wypełniania. Chodziło o dyskretne podkreślenie oprawy oczu, bez nadawania brwiom sztucznego, przerysowanego wyglądu.
Usta: Czerwień i pełność
Makijaż ust był równie ważny, co makijaż oczu, a szminka była nieodłącznym elementem kobiecej torebki. Dostępność szminek, zwłaszcza tych lepszej jakości, była ograniczona, ale podstawowe kolory można było kupić w zwykłych sklepach. Marzeniem wielu kobiet były szminki z Pewexu, symbolizujące luksus i dostęp do zachodnich trendów.
Kobiety w PRL dążyły do uzyskania pełnych, mocno zaznaczonych ust. Najpopularniejszym kolorem była klasyczna, intensywna czerwień. Czerwone usta były symbolem elegancji, kobiecej siły i pewności siebie, kojarzone z hollywoodzkimi gwiazdami. Poza czerwienią, popularne były również odcienie koralowe, brązy i różne odcienie różu, zazwyczaj w ciepłych, naturalnych tonacjach.
Moda na pełne usta sprawiła, że popularność zyskała konturówka. Jeśli była dostępna, kobiety używały jej do precyzyjnego obrysowania ust, często delikatnie wychodząc poza naturalną linię warg, aby optycznie je powiększyć i nadać im symetrię. W przypadku braku konturówki, do tego celu używano po prostu szminki, co wymagało sporej precyzji. Aby nadać matowej zazwyczaj szmince subtelny połysk, często nakładano na nią odrobinę wazeliny.
Fryzury: Dopełnienie wizerunku
Fryzury w PRL były równie ważne co makijaż, dopełniając kobiecy wizerunek. Inspiracje czerpano zarówno z Zachodu, jak i lokalnej mody. Kobiety stawiały na styl, elegancję i schludność. Popularne były fryzury inspirowane ikonami takimi jak Brigitte Bardot czy Audrey Hepburn, ale interpretowane na polskie warunki.
Jedną z najbardziej charakterystycznych fryzur lat 60. i 70. był tapir – włosy mocno natapirowane u nasady, co nadawało im imponującą objętość. Tapir był symbolem elegancji i często towarzyszył mocnemu makijażowi oczu. Włosy miały zazwyczaj długość do ramion lub były krótsze. Popularne były także koki i eleganckie upięcia, zwłaszcza na specjalne okazje. Kręcone i falowane włosy, często układane za pomocą papilotów, dodawały twarzy delikatności i wdzięku. W kontrze do objętościowych fryzur, popularne były również krótkie, wręcz chłopięce cięcia, symbolizujące nowoczesność i niezależność. Do takich fryzur pasował często bardziej minimalistyczny makijaż z wyraźną kreską na oku.
PRL vs. Współczesność: Porównanie trendów
Porównując makijaż z czasów PRL ze współczesnymi trendami, widać wyraźne różnice, ale też pewne powroty do przeszłości (jak choćby konturowanie ust konturówką). Oto krótka tabela porównawcza:
| Cecha | Makijaż PRL | Makijaż Współczesny |
|---|---|---|
| Cera | Matowa, aksamitna, pudrowa | Często rozświetlona (glow), satynowa lub matowa |
| Róż | Delikatny akcent, subtelny kolor | Często używany do konturowania, mocniejsze kolory |
| Brwi | Naturalny kształt, delikatnie podkreślone | Mocno stylizowane (pudrowe, laminacja), wyraźne |
| Oczy | Mocno podkreślone kreską i kolorowymi cieniami (zwłaszcza niebieskie) | Różnorodność stylów (smoky eye, cut crease, naturalne), często neutralne kolory, mocne pigmenty |
| Usta | Pełne, mocno zaznaczone, często czerwone lub koralowe, matowe lub z połyskiem (wazelina) | Różnorodność kolorów i wykończeń (matowe, błyszczące, satynowe), popularne konturowanie |
| Dostępność kosmetyków | Ograniczona, drogie zachodnie produkty | Szeroka gama produktów, marek i cen |
| Techniki | Tusz w kostce, używanie szminki jako różu/konturówki do ust | Blendowanie, konturowanie, baking, strobing |
Często Zadawane Pytania o makijaż w PRL
- Jakie kolory cieni były najpopularniejsze w PRL?
Największą popularnością cieszyły się niebieskie, zielone, fioletowe i szare cienie do powiek. - Gdzie kupowano kosmetyki w PRL?
Podstawowe kosmetyki (np. Celia) były dostępne w zwykłych sklepach i kioskach. Luksusowe, zachodnie produkty w sklepach dewizowych (Pewex, Baltona). - Czym kobiety malowały rzęsy w PRL?
Najczęściej używano tuszu w kostce, który należało zwilżyć przed użyciem i nakładać specjalną szczoteczką. - Co to był "tapir"?
Tapir to fryzura polegająca na mocnym natapirowaniu włosów u nasady, aby nadać im dużą objętość. Była bardzo popularna w latach 60. i 70. - Jak kobiety w PRL radziły sobie z brakiem kosmetyków?
Wykazywały się kreatywnością, np. używając szminki jako różu, obrysowując usta szminką zamiast konturówki, czy dodając wazelinę do szminki dla połysku.
Makijaż w czasach PRL był czymś więcej niż tylko rutynową czynnością. Był formą sztuki, sposobem na wyrażenie siebie i manifestacją kobiecości w świecie pełnym ograniczeń. Kobiety tamtych lat, pomimo trudności w dostępie do produktów, potrafiły wyczarować makijaże, które dziś inspirują twórców i miłośników stylu vintage. To świadectwo ich kreatywności, determinacji i niezmiennego pragnienia piękna.
Jeśli chcesz przeczytać więcej interesujących artykułów jak 'Makijaż PRL: Powrót do przeszłości', odwiedź kategorię Uroda.
