7 lat ago
Czy marka Gorenje nadal istnieje i aktywnie działa na rynku? Czy jest to producent sprzętu zaliczanego do segmentu premium? Te pytania często pojawiają się wśród konsumentów, którzy znają charakterystyczne urządzenia gospodarstwa domowego z logo Gorenje. Historia tej słoweńskiej firmy jest długa i bogata w wydarzenia, a jej obecna pozycja na rynku globalnym, jako części większego koncernu, może być interesującym tematem. Opierając się wyłącznie na dostępnych informacjach, przyjrzymy się bliżej ewolucji marki Gorenje, jej kluczowym etapom rozwoju, strategicznym zmianom własnościowym oraz obecnej sytuacji.
Początki i rozwój historyczny Gorenje
Korzenie firmy Gorenje sięgają roku 1950. To właśnie wtedy, w niewielkiej wiosce Gorenje, położonej w regionie Šmartno ob Paki na terenie ówczesnej Jugosławii, rząd zdecydował o utworzeniu przedsiębiorstwa. Początkowa działalność była ściśle związana z potrzebami rolnictwa – firma zajmowała się produkcją maszyn rolniczych. Był to czas odbudowy i rozwoju gospodarki, a zapotrzebowanie na tego typu sprzęt było znaczące.
Przełom nastąpił w 1958 roku. Gorenje podjęło wówczas decyzję o dywersyfikacji swojej produkcji i wkroczyło na nowy rynek – rynek urządzeń grzewczych i kuchennych. Rozpoczęto produkcję kuchni na paliwo stałe. Ten krok okazał się kluczowy dla przyszłego kierunku rozwoju firmy. Dwa lata później, w 1960 roku, siedziba firmy została przeniesiona do pobliskiego, większego miasta – Velenje. To właśnie Velenje do dziś pozostaje sercem Gorenje i głównym centrum jego działalności.
Rok 1961 był ważną datą w kontekście międzynarodowej ekspansji. Gorenje po raz pierwszy wysłało swoje produkty za granicę. Było to 200 kuchni, które trafiły na rynek niemiecki. Ten skromny początek zapoczątkował proces budowania globalnej obecności marki.
Lata 60. i 70. to okres dynamicznego wzrostu i poszerzania asortymentu. W 1965 roku Gorenje weszło na rynek pralek, co było znaczącym krokiem. Produkcja odbywała się na licencji włoskiego producenta Zanussi. Pierwszym modelem była pralka PS 270, będąca odpowiednikiem modelu Zanussi. Do końca 1966 roku wyprodukowano 10 886 sztuk tego urządzenia. Następny model, PS 275 (odpowiednik Zanussi z 1966 roku), został wprowadzony w 1967 roku. Początkowo pralki były jedynie montowane w Velenje z części sprowadzanych z Włoch. Później Gorenje zaczęło wprowadzać własne modele, takie jak PS613, PS652, PS653, PS663, PS663BIO, które pojawiły się na rynku w 1968 roku.
Lata 70. przyniosły dalsze, bardzo znaczące rozszerzenie oferty produktowej Gorenje. Firma nie ograniczała się już tylko do kuchni i pralek. Asortyment objął meble kuchenne, meble łazienkowe, ceramikę, sprzęt medyczny, urządzenia telekomunikacyjne, a nawet telewizory i inne artykuły elektryczne. Ten wszechstronny rozwój sprawił, że w latach 70. Gorenje stało się potężnym przedsiębiorstwem, zatrudniającym ponad 20 tysięcy osób. Równocześnie kontynuowano budowanie sieci dystrybucji i sprzedaży. Firma umacniała swoją obecność w Europie Zachodniej, w krajach takich jak Niemcy, Austria, Francja, Dania i Włochy, a także weszła na rynek australijski. W 1978 roku Gorenje dokonało strategicznego przejęcia – nabyło niemieckiego producenta Körting.
Zmiany strategiczne w latach 80. i 90.
Lata 80. przyniosły ważną decyzję strategiczną, która ukształtowała przyszły profil działalności Gorenje. Firma postanowiła zawęzić swoje portfolio produktowe i skoncentrować się głównie na produkcji urządzeń gospodarstwa domowego, czyli AGD. Oznaczało to stopniowe wycofywanie się z niektórych, wcześniej rozwiniętych segmentów, aby skupić zasoby i energię na kluczowej branży. W tej dekadzie Gorenje poszerzyło swoją sieć eksportową o nowe rynki – Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone. W 1987 roku wprowadzono na rynek nową linię produktów o nazwie „New Line”.
W latach 90. Gorenje kontynuowało ekspansję, tym razem skupiając się na rynkach Europy Wschodniej. Proces budowania sieci dystrybucji i sprzedaży w tym regionie trwał od 1991 do 1996 roku. W 1993 roku miała miejsce zmiana własnościowa dotycząca jednego z zakładów – fabryka małego AGD w Nazarje, znajdująca się w Słowenia, została przejęta przez niemiecki koncern Bosch. W 1997 roku Gorenje przeszło transformację prawną i stało się spółką akcyjną notowaną na giełdzie. Od 1998 roku akcje Gorenje były notowane na giełdzie w Ljubljanie.
XXI wiek: Design, przejęcia i strategiczne partnerstwa
Wiek XXI otworzył nowy rozdział w historii Gorenje, naznaczony silnym naciskiem na wzornictwo i innowacje. Już w 2000 roku zaprezentowano pierwszą kolekcję urządzeń AGD zaprojektowaną we współpracy ze słynnym włoskim studiem projektowym Pininfarina. Był to wyraźny sygnał, że Gorenje aspiruje do segmentu produktów o unikalnym designie. Współprace z innymi renomowanymi projektantami, takimi jak Ora-Ïto, Karim Rashid czy firma Swarovski, które miały miejsce w kolejnych latach, umacniały ten wizerunek i pozwalały na tworzenie specjalnych, limitowanych lub luksusowych kolekcji urządzeń.
W 2004 roku Gorenje wprowadziło innowacyjny program pralek i suszarek o nazwie PremiumTouch. Lata 2000-2010 to również okres dalszych strategicznych przejęć, które wzmocniły pozycję Grupy Gorenje na rynku europejskim. W 2005 roku do grupy dołączył czeski producent kuchni Mora Moravia. W 2008 roku Gorenje przejęło holenderskiego dostawcę AGD, firmę ATAG. Równolegle inwestowano w rozwój bazy produkcyjnej. W 2006 roku otwarto nową fabrykę lodówek i zamrażarek w Valjevie w Serbii oraz zakład produkujący podgrzewacze wody i grzejniki w Starej Pazovie, również w Serbii. W 2010 roku Grupa Gorenje powiększyła się o szwedzkiego producenta AGD, firmę Asko Appliances.
W 2013 roku Gorenje podjęło próbę nawiązania strategicznego partnerstwa z japońskim koncernem Panasonic. W ramach tej współpracy Panasonic zainwestował w Gorenje około 10 milionów euro, nabywając 13% udziałów. Prezes Gorenje, cytowany w informacjach, podkreślał wówczas, że pozyskane środki miały wesprzeć rozwój nowych produktów i zmniejszenie zadłużenia firmy. Planowano również wejście na giełdę w Warszawie, co miało być elementem umiędzynarodowienia spółki. Jednakże, w 2016 roku Panasonic wycofał się z planów przejęcia większościowego pakietu akcji, co miało negatywny wpływ na kurs akcji Gorenje.
Przejęcie przez Hisense i nowa struktura grupy
Najnowszy, a zarazem najbardziej znaczący rozdział w historii Gorenje rozpoczął się w 2018 roku. Chińska grupa Hisense złożyła ofertę przejęcia większościowych udziałów w Gorenje Group. Oferta ta, opiewająca na 12 euro za akcję, została zaakceptowana przez 5165 akcjonariuszy, którzy dysponowali ponad 15 milionami akcji. W czerwcu 2018 roku Hisense stało się większościowym udziałowcem, posiadając łącznie 95,42% akcji Gorenje Group. Całkowita wartość firmy w momencie przejęcia przez Hisense została wyceniona na 293 miliony euro. Przejęcie to oznaczało włączenie Gorenje do globalnych struktur jednego z największych producentów elektroniki i AGD na świecie.
Po przejęciu przez Hisense nastąpiły zmiany w organizacji i strategii operacyjnej. W marcu 2019 roku Gorenje zostało przekształcone w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (d.o.o.) zgodnie ze słoweńskim prawem. W 2020 roku nowo utworzona spółka Hisense Europe Electronic ogłosiła plany rozpoczęcia produkcji telewizorów na rynek europejski w nowym zakładzie zlokalizowanym w pobliżu Velenje, wykorzystując istniejącą infrastrukturę. W tym samym roku powstała firma Hisense Gorenje Europe, z siedzibą w Ljubljanie, która przejęła i zintegrowała działalność handlową zarówno Hisense Europe Group, jak i Gorenje. Był to krok mający na celu usprawnienie i synergiczne zarządzanie sprzedażą i dystrybucją w Europie. Integracja na poziomie handlowym postępuje – w czerwcu 2021 roku doszło do połączenia ramion sprzedażowych obu marek w Niemczech, tworząc Hisense Gorenje Germany GmbH z siedzibą w Garching koło Monachium.
Mimo zmian właścicielskich, Gorenje nadal pozostaje znaczącym graczem na rynku AGD. Według dostępnych informacji, firma jest czwartym co do wielkości producentem urządzeń gospodarstwa domowego w Europie. Gorenje ma również status największego eksportera i największej firmy przemysłowej w Słowenia. Produkty marki są obecne w ponad 90 krajach na całym świecie, przy czym najsilniejsza pozycja utrzymywana jest w Europie.
Obrót firmy wynosił 1,3 miliarda euro, z czego imponujące 95% pochodziło z eksportu. To pokazuje, jak bardzo działalność Gorenje jest zorientowana na rynki zewnętrzne. Firma aktywnie dąży do zwiększenia swojej obecności poza tradycyjnymi rynkami europejskimi i rosyjskim, gdzie ma ugruntowaną pozycję. Nowe kierunki ekspansji obejmują takie regiony jak Australia, Stany Zjednoczone, Bliski Wschód i Azja.
Co istotne, na tych nowych rynkach Gorenje stawia na rozwój i promocję produktów z segmentu premium. Przykładem sukcesu tej strategii jest rynek australijski, gdzie Gorenje zdobyło ponad 6% rynku zmywarek, konkurując w segmencie produktów premium na równi z innymi wiodącymi markami pod względem ceny i jakości. Współpraca z renomowanymi projektantami, takimi jak Pininfarina, Ora-Ïto, Karim Rashid czy Swarovski, jest kluczowym elementem budowania wizerunku marki oferującej nie tylko funkcjonalne, ale także estetycznie wyrafinowane urządzenia, które wpisują się w oczekiwania klientów poszukujących produktów z wyższej półki.
Obecna działalność i kontrowersje
Gorenje, jako część globalnej grupy Hisense, kontynuuje swoją działalność operacyjną. Dowodem na to są bieżące działania firmy, takie jak unowocześnianie systemów bezpieczeństwa platform cyfrowych. Klienci korzystający z kont My Gorenje zostali poinformowani o konieczności zresetowania haseł od 6 listopada 2024 roku w związku z wprowadzeniem ulepszonych zabezpieczeń i możliwości jednorazowego logowania dla wszystkich marek należących do grupy. To świadczy o tym, że infrastruktura i usługi Gorenje są aktywne i zarządzane.
Jednym z aspektów działalności Gorenje, który wzbudził kontrowersje, jest kontynuowanie operacji na rynku rosyjskim. Pomimo międzynarodowych sankcji nałożonych na Rosję po inwazji na Ukrainę w 2022 roku oraz apeli o wycofanie się zagranicznych firm, Gorenje, zgodnie z dostępnymi informacjami, nie zaprzestało swojej działalności w tym kraju. W 2023 roku firma odnotowała znaczący wzrost przychodów w Rosji w porównaniu do roku poprzedniego. Co więcej, produkty Gorenje zostały włączone do rosyjskiej listy "importu równoległego". Oznacza to, że mogą być one importowane do Rosji bez zgody producenta, potencjalnie podważając prawa własności intelektualnej Gorenje. Sytuacja ta jest krytykowana, ponieważ obecność zagranicznych firm na rynku rosyjskim i ich wkład w lokalną gospodarkę mogą być postrzegane jako wspieranie działań rosyjskiego rządu.
Podsumowanie
Odpowiadając na początkowe pytania: tak, firma Gorenje nadal istnieje i jest aktywnym uczestnikiem globalnego rynku AGD. Przeszła długą drogę od producenta maszyn rolniczych w powojennej Jugosławii do części międzynarodowego koncernu Hisense. Mimo zmiany właściciela, marka Gorenje jest wciąż obecna, rozwijana i pozycjonowana jako ważny gracz, zwłaszcza w Europie. Aspiracje do segmentu premium są wyraźnie widoczne w strategii ekspansji na nowe rynki i we współpracy ze światowej klasy projektantami.
Historia Gorenje to opowieść o ewolucji, strategicznych decyzjach, ekspansji geograficznej i produktowej, a ostatnio o integracji w ramach globalnej struktury Hisense. Mimo pewnych kontrowersji związanych z działalnością na rynkach objętych sankcjami, firma kontynuuje operacje, świadcząc usługi i dostarczając produkty konsumentom na całym świecie.
Pytania i odpowiedzi
Czy firma Gorenje jeszcze istnieje?
Tak, firma Gorenje nadal istnieje i aktywnie działa na rynku globalnym. Jest częścią grupy Hisense, ale funkcjonuje pod swoją własną marką, produkując i sprzedając urządzenia AGD. Dowodem na jej bieżącą działalność są chociażby aktualizacje systemów informatycznych planowane na listopad 2024 roku.
Jakiej marki jest Gorenje?
Gorenje to słoweńska marka producenta urządzeń gospodarstwa domowego. Jest to główna marka należąca do Grupy Gorenje, w skład której wchodzą również inne marki AGD, takie jak Asko, Mora, Atag, Pelgrim, Etna, Körting i Sidex.
Czy Gorenje to marka premium?
Gorenje oferuje produkty w różnych segmentach cenowych, ale aktywnie rozwija i promuje swoją ofertę w segmencie premium. Strategia ta jest realizowana zwłaszcza na rynkach pozaeuropejskich i jest wspierana współpracą ze znanymi projektantami, co ma podkreślać wysoką jakość wzornictwa i innowacyjność produktów.
Czy Gorenje jest częścią Hisense?
Tak, od czerwca 2018 roku chińska grupa Hisense jest większościowym udziałowcem Gorenje Group, posiadając 95,42% akcji. Gorenje działa obecnie jako część globalnego koncernu Hisense, co wpłynęło na reorganizację struktur produkcyjnych i handlowych.
Skąd pochodzi marka Gorenje?
Marka Gorenje pochodzi ze Słowenii. Firma została założona w tej kraju w 1950 roku i tam w Velenje do dziś znajduje się jej główna siedziba oraz jeden z kluczowych zakładów produkcyjnych.
Jakie produkty wytwarza Gorenje?
Gorenje specjalizuje się głównie w produkcji szerokiej gamy urządzeń gospodarstwa domowego (AGD), takich jak kuchnie, piekarniki, płyty grzewcze, pralki, suszarki do ubrań, lodówki, zamrażarki, zmywarki i inne małe AGD. W przeszłości firma produkowała również inne artykuły, jak meble czy ceramika, ale obecnie koncentruje się na AGD.
W jakich krajach Gorenje ma zakłady produkcyjne?
Główne zakłady produkcyjne należące do Grupy Gorenje, wykorzystywane do wytwarzania urządzeń, znajdują się w Słowenii (Velenje), Czechach (Mora Moravia w Mariánské Údolí) oraz w Serbii (Valjevo).
Z jakimi znanymi projektantami lub markami współpracowało Gorenje przy tworzeniu kolekcji urządzeń?
Gorenje jest znane ze współpracy ze światowej sławy projektantami i studiami projektowymi w celu tworzenia specjalnych linii produktów. Wśród nich wymienić można takie nazwiska i marki jak Pininfarina, Ora-Ïto, Karim Rashid, Swarovski czy Nika Zupanc.
Jakie inne marki AGD należą do Grupy Gorenje, poza główną marką Gorenje?
Grupa Gorenje, będąca obecnie częścią Hisense, zarządza kilkoma markami AGD. Poza marką Gorenje, do grupy należą również Asko, Mora, Atag, Pelgrim, Etna, Körting i Sidex.
Jeśli chcesz przeczytać więcej interesujących artykułów jak 'Gorenje: Historia, Teraźniejszość i Przyszłość AGD', odwiedź kategorię Uroda.