Jonoforeza: Cena, Wskazania i Działanie Zabiegu

Pamiętasz jeszcze rozmowę o jonach na lekcji chemii? Nie? W takim razie nadszedł czas, aby przypomnieć sobie, czym są kationy i aniony. To właśnie dzięki nim możemy przedstawić Ci ten wyjątkowy zabieg. Jonoforeza, bo o niej mowa, to zabieg elektroleczniczy, który za pomocą jonów i siły pola elektrycznego działa terapeutycznie na tkanki i skórę pacjentów.

Jonoforeza to zabieg elektroleczniczy, który polega na wprowadzeniu jonów do tkanek pod wpływem przepływającego między elektrodami prąd stały o niskim natężeniu. Zabieg ten najczęściej jest wykorzystywany w celach przeciwbólowych i przeciwzapalnych, ale znalazł swoje zastosowanie również w leczeniu nadwrażliwości zębiny czy nadpotliwości.

Jonoforeza jest zabiegiem fizykoterapeutycznym z zakresu elektroterapii, umożliwiającym nieinwazyjną penetrację jonów przez warstwy skóry. Roztwór elektrolityczny podawany jest z kontrolowanym natężeniem za pośrednictwem dwóch elektrod: katody i anody. Działanie lecznicze jonoforezy opiera się na prostej zasadzie – cząsteczki o ładunku dodatnim (kationy) są odpychane od elektrody dodatniej (anody) w kierunku elektrody ujemnej (katody) i odwrotnie, cząsteczki o ładunku ujemnym (aniony) odpychane od katody będą wędrować w kierunku anody.

Wnikanie substancji leczniczej odbywa się przez skórę, gruczoły potowe i łojowe, co umożliwia dyfuzję do głębszych warstw tkanek nawet po 48 godzinach od zabiegu. Jonoforeza umożliwia dostarczenie od 10 do 2000 razy więcej polarnych hydrofilowych cząsteczek niż typowe nakładanie substancji leczniczej na powierzchnię skóry. Taka metoda aplikacji leków pozwala na odciążenie układu pokarmowego i uniknięcie tzw. efektu pierwszego przejścia.

Wskazania do jonoforezy

Jonoforeza znajduje zastosowanie w stomatologii, dermatologii, otolaryngologii, fizjoterapii, kosmetologii i szeroko rozumianym leczeniu bólu różnego pochodzenia. Najczęściej wykorzystywana jest w leczeniu dolegliwości bólowych ze strony układu ruchu, stanów zapalnych w obrębie stawów. Poniżej przedstawiamy listę najczęstszych wskazań do wykonania zabiegu:

• Porażenie nerwu twarzowego
• Zapalenia krtani
• Nadpotliwość
• Zaburzenia krążenia
• Utrudniony zrost kostny
• Nadwrażliwość zębiny
• Blizny
• Trudno gojące się rany
• Owrzodzenia
• Kontuzje
• Urazy narządu ruchu
• Stany zapalne (ogólne i miejscowe)
• Nerwobóle
• Trądzik pospolity i różowaty
• Choroby zwyrodnieniowe
• Stany zapalne gałki ocznej
• Rozszerzone naczynia krwionośne, rumień (w kosmetologii)
• Wiotkość mięśni i skóry (w kosmetologii)
• Zmarszczki (w kosmetologii)

Za korzyściami płynącymi ze stosowania zabiegu przemawiają jego prostota, bezpieczeństwo i duża efektywność transdermalnego podawania leków.

Jonoforeza w kosmetologii

W przypadku kosmetologii jonoforeza sprawdza się jako rewelacyjna terapia dla osób zmagających się z trądzikiem pospolitym albo trądzikiem różowatym. Pomaga zamykać rozszerzone naczynia krwionośne, a także wpływa na zmniejszenie rumieni. Polecamy go również osobom, które chciałyby przywrócić jędrność i elastyczność zwiotczałych mięśni i skóry. Co ciekawe, jonoforeza może pomóc nawet w zmniejszaniu widoczności blizn i zmarszczek. Znajduje zastosowanie także w przypadku nadpotliwości organizmu.

Jakie efekty daje jonoforeza?

W zależności od zastosowanych substancji terapeutycznych, zabieg może mieć odmienne efekty. Jego celem jest dostarczenie możliwie największej ilości składników aktywnych do młodszych warstw skóry i głębszych tkanek, dzięki czemu będą one działać silniej niż w przypadku tradycyjnych zabiegów. Jeżeli stosujemy terapię antytrądzikową, rezultatem będzie stopniowy zanik trądziku oraz działanie odkażające.

W przypadku terapii nadpotliwości jonoterapia zamyka nadmiernie otwarte gruczoły łojowe i ogranicza wydzielanie się potu. Natomiast jeżeli chodzi o zmniejszanie wiotkości mięśni i skóry, to zabieg przywraca ich jędrność, odżywia tkanki podskórne i stymuluje produkcję kolagenu i elastyny.

Jak wygląda zabieg jonoforezy?

Zabieg jonoforezy zaczyna się od zaaplikowania odpowiedniego roztworu na miejsce ze wskazaniem do leczenia (np. stan zapalny, obszar skóry). Następnym krokiem jest umieszczenie elektrod oraz ich zabandażowanie w taki sposób, aby uniknąć ich przemieszczania. Później uruchomione urządzenie do jonoforezy zaczyna generować prąd, który odczuwalny jest przez pacjenta w postaci swoistych igiełek w skórze. Jest to jednoznacznym potwierdzeniem leczniczego działania zabiegu oraz absorpcji składników leku poprzez skórę. Zabiegi jonoforezy nie trwają długo, najczęściej jest to czas od 10 do 20 minut. W miejscach, w których umieszczone zostały elektrody, może pojawić się lekkie zaczerwienienie skóry.

Jakie leki i substancje stosuje się w jonoforezie?

Do zabiegu używa się wyłącznie związków, które ulegają dysocjacji elektrolitycznej, czyli kwasów, zasad i soli. Lek powinien być przygotowany w formie wodnego roztworu lub żelu. Do zabiegu wykorzystuje się następujące leki i substancje:

• Chlorowodorek lidokainy – o działaniu przeciwbólowym i miejscowo znieczulającym, mający zastosowanie m.in. w stomatologii.
• Chlorek wapnia (1-2%) – o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i uszczelniającym na naczynia krwionośne. Stosowany w leczeniu osteoporozy, utrudnionego zrostu kostnego, obrzęków, zespołu Sudecka.
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – naproksen, ketoprofen, diklofenak, etofenamat – stosowane w miejscowym leczeniu stanów zapalnych stawów wywołanych przez choroby reumatyczne, jak również w stanach przeciążeniowych (np. stawów skroniowo-żuchwowych wywołanych zaciskaniem zębów). Pomocne także w leczeniu nadwrażliwości zębiny.
• Jodek potasu (1-2%) i chlorek sodu (2%) – stosowane w leczeniu chorób skóry i naskórka oraz w celu zmiękczenia blizn.
• Borowina – wykorzystywana w jonoforezie borowinowej, ma działanie chemiczne, przeciwbólowe oraz immunologiczne, dzięki jonom kwasów w niej zawartych.
• Bromek glikopironium – stosowany w jonoforezie wodnej w leczeniu nadpotliwości w celu wydłużenia efektu leczniczego.

Szczególnym rodzajem jonoforezy jest zabieg wykonywany w misach z wodą stosowany z dużą skutecznością w leczeniu nadpotliwości dłoni i stóp.

Dawkowanie w jonoforezie

W przypadku tych zabiegów najczęściej wykorzystywane są słabe dawki prądu wynoszące na ogół od 0,01 do 0,1 mA/ cm², które są w zupełności wystarczające do wtłoczenia preparatów w głąb tkanek.

Przeciwwskazania do jonoforezy

Przeciwwskazania to nieodłączny element w fizjoterapii i kosmetologii. Aby zabieg był bezpieczny, należy wykluczyć wszelkie okoliczności, w których jego wykonanie jest niewskazane. Poniżej przedstawiamy listę głównych przeciwwskazań do jonoforezy:

• Ogólne i miejscowe stany zapalne
• Nowotwory
• Gorączka
• Miejscowe uszkodzenia i owrzodzenia skóry
• Okres ciąży i laktacji
• Zaburzenia czucia (miejscowe)
• Nadwrażliwość na substancję aktywną
• Wszczepiony rozrusznik serca
• Endoprotezy
• Miażdżyca
• Metale na drodze przepływu prądu (wszelkiego rodzaju śruby lub płytki podskórne)
• Inne podskórne implanty
• Padaczka

Decyzję o dopuszczeniu do zabiegu za każdym razem podejmuje wykonująca go osoba na podstawie wywiadu zdrowotnego.

Skutki uboczne jonoforezy

Do najczęstszych możliwych skutków ubocznych zalicza się pieczenie, zaczerwienie i podrażnienie skóry w miejscu, w którym były umieszczone elektrody. Czasami może pojawić się wrażenie silnego ciepła. Podanie prądu o zbyt dużym natężeniu może doprowadzić do poparzenia tkanek, dlatego zabieg ten musi być wykonywany przez wykwalifikowany personel medyczny, który jest w stanie wyliczyć maksymalne bezpieczne natężenie dla danej okolicy.

Tabela: Przykładowe zastosowania jonoforezy w zależności od użytej substancji

Jonoforeza – cena zabiegu

Zabieg jonoforezy w Polsce jest refundowany i może być zrealizowany w każdej przychodni rehabilitacyjnej posiadającej kontrakt na świadczenie usług w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Skierowanie na zabieg może wystawić każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego. Czas oczekiwania może się znacznie różnić między poszczególnymi placówkami.

Większość placówek umożliwia także realizację zabiegów odpłatnie. Cena pojedynczego zabiegu jonoforezy wynosi ok. 10-20 zł za ok. 15-20-minutowy zabieg. Koszt może się różnić w zależności od placówki i regionu.

Najczęściej Zadawane Pytania o Jonoforezę

Czy jonoforeza jest bolesna?

Zabieg jest generalnie bezbolesny. Podczas przepływu prądu możesz odczuwać delikatne mrowienie lub uczucie "igiełek" w skórze, a także ciepło. Może pojawić się lekkie pieczenie lub podrażnienie w miejscu przyłożenia elektrod.

Jak długo trwa jeden zabieg jonoforezy?

Typowy czas trwania pojedynczej sesji jonoforezy wynosi od 10 do 20 minut.

Czy jonoforeza jest bezpieczna?

Tak, jonoforeza jest bezpiecznym zabiegiem, pod warunkiem, że jest wykonywana przez wykwalifikowany personel medyczny lub kosmetologiczny w odpowiednich warunkach gabinetowych. Specjalista dobiera odpowiednie parametry prądu do indywidualnych potrzeb pacjenta, minimalizując ryzyko skutków ubocznych.

Jakie są główne korzyści ze stosowania jonoforezy?

Główne korzyści to efektywne wprowadzanie substancji leczniczych lub aktywnych w głąb tkanek, omijając układ pokarmowy i zwiększając ich działanie lokalne. Zabieg pomaga w leczeniu bólu, stanów zapalnych, nadpotliwości, trądziku, problemów ze zrostem kostnym i poprawia kondycję skóry.

Kto nie powinien poddawać się zabiegowi jonoforezy?

Jonoforezy nie wykonuje się u osób z rozrusznikiem serca, nowotworami, gorączką, miejscowymi uszkodzeniami skóry, w ciąży i okresie laktacji, a także u osób posiadających metale lub implanty na drodze przepływu prądu. Pełna lista przeciwwskazań jest dłuższa i wymaga konsultacji ze specjalistą przed zabiegiem.

Podsumowanie

Jonoforeza jest bezpiecznym i skutecznym zabiegiem leczniczym o szerokim zastosowaniu, zarówno w fizjoterapii, jak i kosmetologii. Wykorzystując potencjał jonów i prądu stałego, umożliwia głęboką penetrację substancji aktywnych, przynosząc ulgę w bólu, redukując stany zapalne, pomagając w leczeniu problemów skórnych i nadpotliwości. Pamiętaj jednak, że jak każdy zabieg fizykoterapeutyczny, niesie za sobą możliwość powikłań i działań niepożądanych, więc musi być wykonywana w gabinecie przed wykwalifikowany personel. Aparaty do przeprowadzania zabiegu w domu zaprogramowane na bardzo niskie dawki mogą nie być skuteczne. Jeśli zmagasz się z problemami, na które może pomóc jonoforeza, warto rozważyć konsultację ze specjalistą.

Jeśli chcesz przeczytać więcej interesujących artykułów jak 'Jonoforeza: Cena, Wskazania i Działanie Zabiegu', odwiedź kategorię Uroda.