Skąd pochodzi Auchan? Prawda o sieci

Wielu konsumentów zadaje sobie pytanie o pochodzenie popularnych sieci handlowych. W kontekście ostatnich wydarzeń na świecie, szczególnie inwazji Rosji na Ukrainę, pojawiły się wątpliwości dotyczące przynależności państwowej sklepów Auchan. Czy Auchan jest firmą rosyjską? Skąd pochodzi ta sieć i jak wygląda jej działalność w różnych krajach, w tym w Polsce i Rosji?

Aby rozwiać wszelkie wątpliwości, przyjrzymy się bliżej historii i strukturze własnościowej Grupy Auchan, a także przeanalizujemy jej globalną obecność i kontrowersje, jakie wzbudziła jej polityka w obliczu wojny w Ukrainie.

Pochodzenie i Historia Grupy Auchan

Sieć hipermarketów Auchan SA ma swoje korzenie we Francji. Została założona przez Gérarda Mullieza i do dziś pozostaje własnością jego Rodzina Mulliez. To ta sama rodzina, która stoi za sukcesem innych znanych międzynarodowych marek, takich jak Decathlon, Leroy Merlin, Norauto czy Orsay.

Pierwszy sklep Auchan został otwarty 6 lipca 1961 roku w Roubaix, w dzielnicy Hauts-Champs (stąd nazwa, która pierwotnie miała brzmieć „Ochan”). Był to niewielki, jak na dzisiejsze standardy, sklep o powierzchni 600 m², zlokalizowany w nieużywanej fabryce ojca Gérarda Mullieza. Powstanie tego pierwszego sklepu było konsultowane z założycielami innych francuskich sieci handlowych, Carrefour i Leclerc, co świadczy o wczesnym dążeniu do innowacji w sektorze detalicznym.

Dynamiczny rozwój nastąpił w kolejnych latach. Latem 1967 roku w Roncq otwarto pierwszy hipermarket Auchan o powierzchni 3500 m². Był to krok milowy, który posłużył jako wzór dla innych hipermarketów we Francji, wprowadzając szerszy asortyment produktów niespożywczych. Zaledwie dwa lata później, w marcu 1969 roku, otwarto trzeci hipermarket w Englos, połączony z centrum handlowym Englos-les-Géants. Było to pierwsze tego typu centrum handlowe we Francji, łączące hipermarket z parkiem handlowym, co wyznaczyło nowy standard w branży.

Ważnym momentem w historii wizualnej marki był rok 1983, kiedy to przeprowadzono redisign logo, wprowadzając charakterystycznego czerwono-zielonego ptaka, który zastąpił belkę w literze „A”. Logo ewoluowało na przestrzeni lat, stając się bardziej zaokrąglone w 2015 roku, a od 2018 roku ptak stracił zielony kolor, pozostając tylko czerwony.

Rodzina Mulliez w dalszym ciągu sprawuje ścisłą kontrolę nad siecią. Według danych z 2014 roku, rodzina posiadała 88% akcji, podczas gdy pozostałe 12% należało do pracowników w ramach akcjonariatu pracowniczego. Główna siedziba koncernu znajduje się w Croix, na północy Francji, co jednoznacznie potwierdza francuskie pochodzenie Grupy Auchan.

Auchan na Świecie: Globalna Obecność

Auchan to sieć o zasięgu międzynarodowym, prowadząca działalność w wielu krajach Europy i Azji. W 2022 roku Grupa Auchan była jednym z największych detalistów na świecie, obecnym bezpośrednio w kilkunastu krajach. Wśród nich znajdują się m.in.:

• Francja
• Hiszpania
• Portugalia
• Luksemburg
• Polska
• Rumunia
• Węgry
• Ukraina
• Rosja
• Tajwan
• Senegal

Łącznie w 2022 roku sieć posiadała 232 markety w tych krajach. Analizując dane dotyczące liczby sklepów w 2021 roku, można zauważyć zróżnicowanie w rozwoju sieci w poszczególnych państwach. Poniższa tabela przedstawia liczbę hipermarketów w krajach z największą obecnością Auchan w 2021 roku:

Jak widać, pomimo francuskich korzeni, Rosja stanowiła w 2021 roku drugi co do wielkości rynek dla hipermarketów Auchan pod względem liczby placówek, co podkreśla znaczenie tego rynku dla globalnej działalności grupy.

Auchan w Polsce: Rozwój Sieci i Formaty Sklepów

Auchan jest mocno obecny na polskim rynku od ponad dwudziestu pięciu lat. Pierwszy hipermarket Auchan w Polsce został otwarty w maju 1996 roku w Piasecznie pod Warszawą. Od tego czasu sieć dynamicznie się rozwijała, inwestując w infrastrukturę i poszerzając ofertę.

Ważnym etapem rozwoju było utworzenie centrum logistycznego w Wolborzu w 2001 roku oraz platformy logistycznej dla owoców i warzyw w Grójcu w tym samym roku. Sieć wprowadzała również programy lojalnościowe i usługi finansowe, takie jak karta kredytowa Auchan (od 2001) czy program lojalnościowy „Skarbonka” (od 2003), a później karta Visa Auchan (od 2006).

Charakterystycznym elementem strategii Auchan w Polsce było początkowo otwieranie hipermarketów na terenach będących własnością spółki, często połączonych z galeriami handlowymi zarządzanymi przez spółkę zależną Immochan. Takie obiekty tworzą Centra Handlowe Auchan, których w Polsce jest 24. Dodatkowo, dwa centra są prowadzone przez spółkę Schiever Polska. Pozostałe hipermarkety Auchan zlokalizowane są w centrach handlowych należących do innych podmiotów, gdzie Auchan wynajmuje powierzchnię handlową.

Kluczowym momentem w historii Auchan Polska było sfinalizowanie w 2014 roku transakcji włączenia 57 hipermarketów Real do sieci Auchan. Było to znaczące przejęcie, które znacząco zwiększyło zasięg i skalę działalności Auchan w Polsce. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postawił warunek odsprzedaży ośmiu z tych hipermarketów, które w 2015 roku kupiła centrala Schiever z Francji i przekształciła w sklepy bi1. W ramach tej transakcji Auchan przejął również centra i hipermarkety, które wcześniej prowadził wspólnie ze Schiever Polska, wycofując swoje udziały w tej spółce.

Auchan Polska rozwija również mniejsze formaty sklepów, dostosowane do potrzeb różnych lokalizacji i klientów. We wrześniu 2017 roku w Warszawie otwarto pierwszy osiedlowy sklep Moje Auchan. W listopadzie tego samego roku w Konstancinie otwarto pierwszy Auchan Supermarket, charakteryzujący się powierzchnią od 1000 do 2000 m². Sieć eksperymentuje także z nowymi modelami, takimi jak sklepy typu convenience Easy Auchan na stacjach benzynowych BP (od 2020) czy pierwszy bezobsługowy sklep Auchan GO w Warszawie (otwarty w czerwcu 2023).

Auchan Polska jest aktywnym uczestnikiem branży handlowej, będąc członkiem Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji.

Kontrowersje Wokół Auchan: Działalność w Rosji i Inne Kwestie

Działalność Grupy Auchan nie jest wolna od kontrowersji. Jedna z głośniejszych spraw z przeszłości dotyczyła zawalenia się budynku Rana Plaza w Bangladeszu w 2013 roku, gdzie mieściły się fabryki odzieżowe. Pomimo tragicznych skutków katastrofy i śmierci wielu osób, Auchan, podobnie jak kilka innych firm zaopatrujących się w produkty z tych fabryk, odmówił podpisania porozumienia w sprawie odszkodowań dla ofiar.

Jednak najnowsze i budzące największe emocje kontrowersje dotyczą działalności Auchan w Rosja po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji na Ukraina w lutym 2022 roku. W przeciwieństwie do wielu międzynarodowych firm, które zdecydowały się wycofać z rosyjskiego rynku w geście sprzeciwu wobec agresji, Auchan postanowił kontynuować działalność. Sieć w 2023 roku nadal posiadała w Rosji ponad 200 sklepów, czerpiąc z tego rynku około 10% swoich światowych dochodów. Ta decyzja spotkała się z powszechnym oburzeniem, zwłaszcza w Polsce.

Sytuacja zaostrzyła się w lutym 2023 roku, kiedy to łotewska witryna dziennikarstwa śledczego The Insider, brytyjska Bellingcat oraz francuska gazeta Le Monde opublikowały wyniki wspólnego śledztwa. Dziennikarze zarzucili Auchanowi, że pod pretekstem pomocy humanitarnej miał zaopatrywać rosyjską armię na Ukraina. Co więcej, pojawiły się oskarżenia o pomaganie wojskowym urzędom rekrutacyjnym w wysyłaniu pracowników rosyjskiej filii Auchan na front podczas mobilizacji. Śledczy opierali się na wewnętrznych mailach, zeznaniach świadków, a także na analizie zdjęć i filmów z mediów społecznościowych.

Przedstawicielstwo sieci w oficjalnym komunikacie zaprzeczyło tym zarzutom. Jednak The Insider odpowiedział, publikując kolejne dowody, które miały potwierdzać wcześniejsze doniesienia i zarzucać sieci kłamstwo. Wśród nowych dowodów znalazły się dokumenty, zdjęcia oraz nagrania rozmów z pracownikami. Ta sytuacja wywołała dalsze oburzenie i apele o wycofanie się Auchan z Rosji, m.in. ze strony Klubu Jagiellońskiego, wydawcy aplikacji Pola.

W kwietniu 2024 roku pojawiła się informacja o sprzedaży aktywów Auchan w Rosja spółce Galerie Handlowe. Głównym właścicielem tej spółki jest 23-letni Tagir Shaimardanov. Jednakże, jak podkreślono, ta transakcja nie wpływa na faktyczną działalność firmy w tym kraju, co sugeruje, że Auchan wciąż pozostaje obecny na rosyjskim rynku, choć może w zmienionej formie prawnej.

Inne kwestie budzące kontrowersje to m.in. sposób rozliczania podatkowego w Polsce. Prezes Związku Przedsiębiorców i Pracodawców, Cezary Kazimierczak, zwrócił uwagę na fakt, że w latach 2015–2019 Auchan Polska płacił bardzo niski podatek CIT, odpowiadający zaledwie 0,019% swoich przychodów, co miało być wynikiem optymalizacji podatkowej. Dla porównania podano przykłady innych dużych firm płacących znacznie wyższe podatki w Polsce.

Najnowsza kara, nałożona przez prezesa UOKiK w grudniu 2023 roku, dotyczyła działań na szkodę dostawców produktów rolno-spożywczych. Na Auchan Polska nałożono ponad 87 milionów złotych grzywny za pobieranie od kontrahentów opłat za transport produktów z magazynów centralnych do sklepów sieci, co zostało uznane za niezgodne z prawem.

Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)

Czy Auchan jest firmą rosyjską?
Nie, Auchan jest firmą francuską, założoną i należącą do Rodzina Mulliez z Francji. Główna siedziba koncernu znajduje się w Croix, we Francji.

Czy Auchan wycofał się z Rosji po inwazji na Ukrainę?
Nie, Auchan nie wycofał się z rosyjskiego rynku po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji w lutym 2022 roku. Mimo kontrowersji i oburzenia, firma kontynuuje działalność w Rosja, choć w kwietniu 2024 roku sprzedano aktywa lokalnej spółce, co jednak nie wpłynęło na faktyczne zaprzestanie operacji.

Skąd pochodzi nazwa Auchan?
Nazwa Auchan pochodzi od nazwy dzielnicy Hauts-Champs w mieście Roubaix we Francji, gdzie otwarto pierwszy sklep.

Co to jest Grupa Auchan?
Grupa Auchan to międzynarodowy koncern detaliczny, obejmujący sieć hipermarketów i supermarketów Auchan, a także inne spółki zależne, m.in. Immochan (centra handlowe). Grupa należy do Rodzina Mulliez i działa w kilkunastu krajach na świecie.

Czy Auchan wspiera rosyjską armię?
W lutym 2023 roku media śledcze (The Insider, Bellingcat, Le Monde) opublikowały materiały sugerujące, że Auchan mógł zaopatrywać rosyjską armię na Ukraina i pomagać w mobilizacji pracowników. Auchan zaprzeczył tym zarzutom, ale dziennikarze przedstawili kolejne dowody. Oficjalne stanowisko firmy jest takie, że nie wspiera rosyjskiego wojska.

Podsumowanie

Podsumowując, Auchan to sieć handlowa o głęboko zakorzenionych francuskich korzeniach, należąca do Rodzina Mulliez. Pomimo swojego pochodzenia, firma prowadzi szeroko zakrojoną działalność międzynarodową, w tym na rynkach takich jak Rosja i Ukraina. Decyzja o kontynuowaniu działalności w Rosja po inwazji na Ukraina, a także poważne zarzuty dotyczące potencjalnego wspierania rosyjskiej armii, wywołały i nadal wywołują silne kontrowersje na arenie międzynarodowej, w tym w Polsce. Kwestie takie jak optymalizacja podatkowa czy kary nakładane przez organy regulacyjne, jak UOKiK, dodatkowo komplikują obraz tej globalnej korporacji. Zrozumienie tych aspektów jest kluczowe dla pełnego obrazu działalności Auchan na świecie.

Jeśli chcesz przeczytać więcej interesujących artykułów jak 'Skąd pochodzi Auchan? Prawda o sieci', odwiedź kategorię Uroda.