Olej czy Olejek? Jak Wybrać Dobry?

Świat kosmetyków obfituje w produkty do pielęgnacji twarzy, ciała i włosów. Wśród nich królują oleje i olejki. Nazwy brzmią podobnie, ale czy oznaczają to samo? Okazuje się, że niekoniecznie, a zrozumienie różnicy jest kluczowe, by wybrać produkt, który naprawdę posłuży Twojej skórze. Na półkach znajdziemy zarówno czyste oleje roślinne, jak i złożone mieszanki, często określane mianem „olejków kosmetycznych”. W gąszczu tych produktów łatwo się zgubić i kupić coś, co wcale nie spełni naszych oczekiwań, a wręcz przeciwnie – może zaszkodzić.

Tradycyjnie nazwa „olej” zarezerwowana jest dla olejów roślinnych, pozyskiwanych z nasion, pestek czy owoców, takich jak olej arganowy, kokosowy czy słonecznikowy. Są to zazwyczaj produkty jednoskładnikowe. Natomiast „olejek” pierwotnie odnosił się głównie do olejków eterycznych – silnie skoncentrowanych esencji roślinnych, które wymagają rozcieńczenia przed użyciem na skórze. Jednak w języku potocznym, a także w nazewnictwie wielu kosmetyków, często używa się słowa „olejek” w odniesieniu do olejów roślinnych lub, co ważniejsze, do mieszanek olejowych. I to właśnie te mieszanki, sprzedawane jako „olejki kosmetyczne”, są często źródłem nieporozumień i potencjalnie niechcianych składników.

Czysty olej roślinny – co powinien zawierać?

Jeśli decydujesz się na zakup czystego oleju roślinnego, sprawa jest prosta. W buteleczce powinien znajdować się… tylko on. Na przykład czysty olej arganowy to po prostu olej arganowy. Żadnych dodatków w postaci perfum, barwników, parafiny, wody, rozpuszczalników czy konserwantów. Taki produkt jest najbardziej naturalny i zachowuje pełnię swoich cennych właściwości. Wyjątkiem może być dodatek olejku eterycznego w bardzo niewielkiej ilości. Czasami pełni on rolę delikatnego, naturalnego konserwantu, co jest szczególnie przydatne w przypadku olejów, które mają tendencję do szybkiego jełczenia.

„Olejki kosmetyczne” – mieszanki pod lupą

Sytuacja komplikuje się, gdy na etykiecie pojawia się określenie „olejek kosmetyczny” i lista składników staje się znacznie dłuższa. Takie produkty to najczęściej mieszaniny różnych olejów roślinnych, wzbogacone o inne substancje. Ich producenci często obiecują szybsze wchłanianie, brak tłustej warstwy, piękny zapach czy wzmocnione działanie. I rzeczywiście, dobrze skomponowana mieszanka może być świetnym produktem. Problem w tym, że pod nazwą „olejek kosmetyczny” często kryją się składniki, których nasza skóra wcale nie potrzebuje, a wręcz powinna ich unikać.

Co kryje się w popularnych „olejkach”?

Wiele drogeryjnych olejków kosmetycznych, które kuszą atrakcyjną ceną i obietnicami spektakularnych efektów (np. odmłodzenia), ma składy dalekie od ideału. Analiza listy INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) jest kluczowa, by nie dać się nabrać. Składniki wymienione są w kolejności malejącej, od tego, czego jest najwięcej, do tego, czego jest najmniej.

Przyjrzyjmy się przykładowi podanemu w materiale. Olejek arganowy znanej marki:

• Ethylhexyl Palmitate
• Cyclomethicone
• Argania Spinosa Kernel Oil
• Isopropyl Myristate
• Macadamia Ternifolia Seed Oil
• Tocopheryl Acetate
• Phenoxyathanol
• Metylparaben
• Propylparaben
• Ethylparaben
• Butylparaben
• Parfum
• Hexyl Cinnamal
• Lyral
• Hydroxycitronellal
• Linalool
• Citronellol
• Alpha-Isomethyl Ionone
• Geraniol
• Limonene
• Coumarin
• Cinnamayl Alcohol

Analizując ten skład, widzimy, że na pierwszym miejscu, a więc w największej ilości, znajduje się Ethylhexyl Palmitate – emolient, który może mieć działanie komedogenne, czyli sprzyjać powstawaniu zaskórników. Zaraz za nim jest Cyclomethicone, czyli silikon. Dopiero na trzeciej pozycji pojawia się Argania Spinosa Kernel Oil (olej arganowy). Dalej mamy kolejny emolient (Isopropyl Myristate) i olej makadamia, a następnie witaminę E (Tocopheryl Acetate). Reszta składu to konserwanty (parabeny w kilku formach!) oraz długa lista substancji zapachowych. Wiele z tych substancji, choć nadają produktowi przyjemny zapach, może działać alergizująco i podrażniać skórę.

W takim produkcie, mimo nazwy i marketingowych haseł, olej arganowy stanowi jedynie niewielką część, a większość składu to substancje, które mają poprawić konsystencję, zapach i trwałość kosztem wartości pielęgnacyjnych. Obietnice odmłodzenia czy głębokiej regeneracji, gdy główne składniki to emolienty i silikony, stają się wątpliwe.

Jak powinien wyglądać dobry skład olejku kosmetycznego?

Dobry olejek kosmetyczny to taki, w którym na pierwszych pozycjach listy INCI znajdują się wartościowe oleje roślinne. Mogą być one wzbogacone o naturalne ekstrakty roślinne, witaminy (jak witamina E, pełniąca często rolę antyoksydantu i konserwantu) oraz naturalne olejki eteryczne (choć osoby o wrażliwej skórze powinny uważać na ich potencjalne działanie alergizujące). Naturalne substancje zapachowe powinny znajdować się raczej na końcu listy.

Spójrzmy na przykłady dobrych składów:

Przykład 1: Olejek GoArgan+

Skład wygładzająco-ujędrniającego olejku do twarzy z olejek arganowym i olejem z ogórecznika marki GoArgan+:

• Argania Spinosa Kernel Oil*
• Borago Officinalis Seed Oil
• Tocopheryl Acetate
• Parfum

Tylko cztery składniki! Na pierwszym miejscu olej arganowy, następnie olej z ogórecznika – oba cenne oleje roślinne. Dalej witamina E jako konserwant i na samym końcu parfum (zapewne naturalna kompozycja zapachowa, sądząc po reszcie składu). Ten skład jest krótki, przejrzysty i zdominowany przez składniki aktywne, na których nam zależy.

Przykład 2: Olejek Khadi

Skład olejku marki Khadi:

• Sesamum Indicum Oil
• Prunus Amygdalus Dulcis Oil
• Oryza Sativa Oil
• Ricinus Communis Oil
• Asparagus Racemosus
• Withania Somnifera
• Pogostemon Cablin essential oil
• Rosa Damascena
• Santalum Album
• Glycyrrhiza Glabra
• Rubia Cordifolia
• Bacopa Monnieri
• Mimosa Pudica
• Lavandula Angustifolia
• Terminalia Arjuna
• Centella Asiatica
• Triticum Vulgare Oil
• Tocopherol
• Daucus Carota Sativa Seed Oil
• Linum Usitatissimum Seed Oil
• Commiphora Myrrha essential oil
• Vanilla Planifolia
• Curcuma Longa
• Curcuma Aromatica
• Geraniol*
• Linalool*
• Limonene*

Mimo że lista jest długa, dominują na niej oleje roślinne (Sesamum Indicum Oil, Prunus Amygdalus Dulcis Oil, Oryza Sativa Oil, Ricinus Communis Oil itp.) oraz ekstrakty roślinne (Asparagus Racemosus, Withania Somnifera, Rosa Damascena itp.). W składzie znajdziemy też witaminę E (Tocopherol) i naturalne olejki eteryczne (Pogostemon Cablin, Commiphora Myrrha), których składniki zapachowe (*Geraniol, *Linalool, *Limonene) są wyraźnie oznaczone jako pochodzące z naturalnych olejków eterycznych. Barwnikiem jest naturalna kurkuma (Curcuma Longa, Curcuma Aromatica). W tym składzie nie ma silikonów, parabenów, parafiny ani sztucznych substancji zapachowych na początku listy. To przykład bogatej, ale opartej na naturalnych składnikach mieszanki.

Składniki, których należy unikać w dobrych olejkach kosmetycznych:

Tworząc tabelę porównawczą, warto zestawić składniki pożądane i niepożądane:

Pamiętaj, że obecność niektórych niepożądanych składników w niewielkiej ilości, na samym końcu listy, może być dopuszczalna w niektórych formułach, ale ich wysoka koncentracja (na początku składu) jest sygnałem, że produkt nie jest tym, czym wydaje się być na pierwszy rzut oka.

Najczęściej Zadawane Pytania

Czy olej arganowy to „olejek”?
Czysty olej arganowy to olej roślinny. Jednak w mowie potocznej i na wielu produktach bywa nazywany „olejkiem arganowym”. Kluczowe jest sprawdzenie składu – czysty olej arganowy powinien mieć w składzie tylko „Argania Spinosa Kernel Oil”.

Czy „olejek kosmetyczny” zawsze jest zły?
Nie, „olejek kosmetyczny” to po prostu nazwa dla mieszanki olejów i innych składników. Może być świetnym produktem, pod warunkiem, że jego skład opiera się na wartościowych olejach roślinnych i naturalnych dodatkach, a unika substancji, które mogą szkodzić lub są tylko „wypełniaczami”.

Dlaczego w niektórych olejkach są silikony lub parafina?
Silikony i parafina tworzą na skórze wygładzający, okluzyjny film. Mogą dawać natychmiastowe wrażenie gładkości i miękkości, ale nie odżywiają skóry w głębszych warstwach. Parafina i niektóre silikony mogą też zapychać pory. Producenci dodają je często, by poprawić konsystencję, wchłanianie i trwałość produktu, a także obniżyć koszty produkcji, zastępując droższe oleje roślinne.

Czy parfum w składzie zawsze oznacza coś złego?
Samo słowo „Parfum” na liście INCI może oznaczać zarówno naturalną kompozycję zapachową (np. z olejków eterycznych), jak i syntetyczną mieszaninę. Jeśli „Parfum” jest na końcu listy, w dobrym produkcie z naturalnymi olejami i ekstraktami, jest szansa, że jest to zapach naturalny lub jego ilość jest minimalna. Jednak długa lista potencjalnych alergenów zapachowych (jak w pierwszym przykładzie) lub „Parfum” wysoko w składzie, w towarzystwie silikonów i parabenów, jest sygnałem ostrzegawczym.

Podsumowanie

Decydując się na zakup produktu określanego mianem „olejku do twarzy” czy „olejku kosmetycznego”, poświęć chwilę na analizę jego składu (INCI). Nie sugeruj się tylko nazwą czy obietnicami na opakowaniu. Pamiętaj, że olej to zazwyczaj czysty produkt roślinny, a olejek kosmetyczny to często mieszanka. Wybieraj te produkty, w których na pierwszych pozycjach listy składników dominują oleje roślinne, naturalne ekstrakty** i ewentualnie naturalne olejki eteryczne. Unikaj olejków, w których wysoko w składzie znajdują się silikony, parabeny, parafina czy sztuczne substancje zapachowe. Dobrze wybrany olejek może być cennym elementem pielęgnacji, ale niewłaściwy wybór może przynieść więcej szkody niż pożytku dla Twojej skóry.

Czy sprawdzasz składy swoich olejków? Czy zdarzyło Ci się natknąć na niechciane składniki?

Jeśli chcesz przeczytać więcej interesujących artykułów jak 'Olej czy Olejek? Jak Wybrać Dobry?', odwiedź kategorię Pielęgnacja.